ΥΠΟΜΟΝΗ ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ . ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΣΑΣ ΠΑΙΔΕΥΩ...

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

1. Να σηµειώσετε ποιες από τις πληροφορίες που αφορούν το δράµα είναι  σωστές:

 Πρόκειται για σύνθετη ποιητική δηµιουργία

-Είναι ένα επικό αφηγηµατικό τραγούδι µε πολλούς στίχους

-Περιέχει στοιχεία από την επική ποίηση

-Τµήµατά του παρουσιάζονται µε τη συνοδεία µουσικής και χορού

-Τα θέµατά του αναφέρονται αποκλειστικά στη λατρεία του Διονύσου.

2. Ποια είναι η προέλευση του δράµατος;

 Προέρχεται από τις θρησκευτικές τελετές προς τιµήν του Διονύσου

-Πρωτοεµφανίστηκε µε την οργάνωση δραµατικών αγώνων στην Αθήνα τον 6ο π.Χ. αιώνα-Προέρχεται από τις θρησκευτικές γιορτές των Αθηναίων προς τιµήν της Αθηνάς

-Είναι επινόηση των µεγάλων τραγικών ποιητών του 5ου π.Χ. αιώνα

-Είναι πνευµατική δηµιουργία του Θέσπη που την πρωτοπαρουσίασε τον 6ο π.Χ. αιώνα.

3. Ποιες από τις πληροφορίες της Β στήλης αντιστοιχούν σε καθεµιά από τις γιορτές του Διονύσου, όπως δίνονται στην Α στήλη;

Α	Β
1. Τα Μεγάλα ή ἐν ἄστει Διονύσια	Γιορτάζονταν στα µέσα του µήνα Γαµηλιώνα (µέσα Ιαν.-Φεβρ.).
2. Τα Μικρά ή κατ’ἀγροὺς Διονύσια	Είναι η πιο λαµπρή γιορτή προς τιµήν του Διονύσου.
3. Τα Λήναια	Γίνονται επαναλήψεις δραµάτων.
4. Τα Ανθεστήρια	Παρουσιάζονται νέα δράµατα.
	Σ’ αυτή τη γιορτή δε γίνονταν,αρχικά τουλάχιστον, δραµατικοί αγώνες.

4. Ποιες παρεµβάσεις έκανε στο διθύραµβο ο Αρίων και ποιες ο Θέσπης, ώστε να µετεξελιχθεί σε τραγωδία; Να συνδέσετε τα ονόµατα των ποιητών µε τις ενέργειες που τους αντιστοιχούν:

-    Παρουσιάζει το χορό να κάνει χορευτικές κινήσεις γύρω από το βωµό του Διονύσου

- Διαχωρίζει για πρώτη φορά τον εξάρχοντα από τον υπόλοιπο χορό και του δίνει ξεχωριστό ρόλο

-Συνθέτει τους στίχους και τη µουσική

-Παρουσιάζει τον υποκριτή να απαγγέλλει τους στίχους σε µορφή αφήγησης ή διαλόγου µε το χορό

-Επινόησε τον «τραγικό τρόπο», τραγούδι δηλαδή από χορευτές µεταµφιεσµένους σε τράγους

-Διευκολύνει την παρουσίαση του µύθου µε διάλογο και αφήγηση.

5. Να συµπληρώσετε τα κενά :Σύµφωνα µε τον ορισµό του Αριστοτέλη, η τραγωδία είναι ______________ µιας σοβαρής και αξιόλογης πράξης. Η πράξη αυτή θεωρείται ___________, γιατί έχει αρχή, µέση και τέλος. Το _____________ αυτής της πράξης είναι τέτοιο, ώστε να το συγκρατεί ο θεατής στο νου του, ενώ η αναπαράστασή της στη σκηνή γίνεται µε _______________ ________________, µε ρυθµό δηλαδή, µε αρµονία και µελωδία που τοποθετούνται από τον ποιητή εκεί που ταιριάζει το καθένα. Χαρακτηριστικό γνώρισµα της τραγωδίας είναι η _____________ και όχι η _________________ και σκοπός της είναι να οδηγήσει το θεατή στην __________________ µέσα από τον ____________ και το ______________ που είναι, σύµφωνα µε τον Αριστοτέλη, η χαρακτηριστική ευχαρίστηση που προκαλεί η τραγωδία.Οι θεατές ____________ µε τη _____________ και το συναίσθηµα στα ________________, γι’ αυτό και ______________ µε τους ήρωες οι οποίοι συγκρούονται µε τη ________________ εξαιτίας κάποιου λάθους και __________. Στο τέλος οι θεατές ________________, ανακουφίζονται δηλαδή και ηρεµούν ψυχικά, γιατί διαπιστώνουν την ηθική νίκη του _______________ _________ ή την αποκατάσταση της ηθικής τάξης.

6. Aπό τα δεδομένα που ακολουθούν να επιλέξετε όσα αντιστοιχίζονται με τις σωστές απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήµατα:

α. Ποια είναι τα κατὰ ποσόν µέρη της τραγωδίας;

 β. Ποια είναι τα κατὰ ποιόν µέρη της τραγωδίας ;

 (Ο µύθος, Η έξοδος,Τα στάσιµα, Το ήθος, Ο πρόλογος,Το µέλος,Η όψη, Η πάροδος,  Τα επεισόδια, Η λέξη , Η διάνοια)

7. Α. Από τις ακόλουθες ενέργειες ή καταστάσεις να επιλέξετε αυτή ή αυτές που συνθέτουν την εικόνα του τραγικού ήρωα:

α. Συγκρούεται µε δυνάµεις ισχυρότερες από αυτόν, όπως η Μοίρα και η θεία Δίκη.

 β. Αγωνίζεται για το συµφέρον του.

 γ. Καταφέρνει πάντα στο τέλος να υπερνικήσει όλους τους εχθρούς και τους κινδύνους που αντιµετωπίζει.

δ. Περιπλέκεται σε αντιφατικές καταστάσεις, τροµερά διλήµµατα και αδιέξοδα, και υφίσταται τις συνέπειές τους (ενοχές, ψυχικό πόνο κλπ).

 ε. Αποτέλεσµα της τραγικής σύγκρουσης είναι η απώλεια της ηθικής ελευθερίας του ήρωα.

8.Να αντιστοιχίσετε τα δεδομένα

Α	Β
α. µύθος	Η θεατρική πράξη, όπου αναπτύσσεται και προωθείται η σκηνική δράση.
β. διάνοια	Ο σκηνικός κόσµος στο σύνολό του, δηλαδή ό,τισήµερα ονοµάζουµε σκηνογραφία και ενδυµατολογία.
γ. όψη	Οι ενοχές, ο ψυχικός πόνος και η συντριβή που νιώθει ο τραγικός ήρωας µέχρι τη λύση του δράµατος.
δ. ήθος	Η υπόθεση του έργου.
ε. επεισόδιο	Ο µυθολογικός κύκλος από τον οποίο αντλούσαν θέµατα για τις τραγωδίες τους οι ποιητές.
	Οι ιδέες που διατυπώνουν τα πρόσωπα της τραγωδίας και τα επιχειρήµατα µε τα οποία τις υποστηρίζουν.
	Ο χαρακτήρας των ηρώων και ο τρόπος που αντιδρούν σε κάθε περίπτωση.

9. Να γράψετε στα κενά τις έννοιες που αντιστοιχούν στους παρακάτω ορισµούς:

Τραγούδι µε θρηνητικό χαρακτήρα που τραγουδιέται από το χορό µε έναν ή δυο ηθοποιούς....................

Τα εκφραστικά µέσα και η ποικιλία των εκφραστικών τρόπων που χρησιµοποιεί ο ποιητής.......................

Το «κόψιµο» του στίχου σε δυο ή και τρία µέρη,όταν η ένταση του διαλόγου κορυφώνεται......................

Το άσµα που τραγουδάει ο χορός καθώς εισέρχεται στην ορχήστρα......................................

Τα µουσικά στοιχεία του δράµατος, η µουσική η οποία συνοδεύει το τραγούδι και τη χορογραφία...........

10. Να συµπληρώσετε τα κενά µε τους όρους οι οποίοι αποδίδουν τα µέρη του αρχαίου θεάτρου:Ο επισκέπτης ενός αρχαίου θεάτρου διακρίνει σ’’αυτό τρία βασικά µέρη. Το µεγαλύτερο είναι το ____________ _____________ ή ____________, το µέρος δηλαδή που προοριζόταν για τους θεατές. Ακριβώς απέναντί του υπήρχε η _____________, ο χώρος δηλαδή όπου κινούνταν οι υποκριτές. Τέλος ανάµεσα στα δυο αυτά µέρη υπήρχε η ____________, ένας κυκλικός ή ηµικυκλικός χώρος, όπου εκτελούσε τις κινήσεις του (χόρευε) ο χορός. Η είσοδος του χορού γινόταν από τις _______________. Στο κέντρο του ηµικυκλικού αυτού χώρου υπήρχε ο βωµός του Διονύσου η λεγόµενη _______________. Το πρώτο µέρος χωρίζεται σε δυο ή τρεις οριζόντιες ζώνες µε τα __________________. Υπήρχαν δηλαδή τρεις σειρές ____________ για να κάθονται οι θεατές. Αυτές οι σειρές διακόπτονταν κάθετα προς την ορχήστρα από τις ___________ απ’’ όπου ανέβαιναν οι θεατές στις ψηλότερες θέσεις. Στο δεύτερο µέρος απέναντι από τις θέσεις των θεατών κατασκευάστηκε στην αρχή ένα ξύλινο και αργότερα ένα πέτρινο ή µαρµάρινο υπερυψωµένο δάπεδο, πάνω στο οποίο έπαιζαν οι ηθοποιοί. Ο χώρος αυτός ονοµάστηκε ___________ και δεν υπήρχε στους κλασικούς χρόνους.

11. Να συνδέσετε τους όρους της στήλης Β µε τον ορισµό που τους αντιστοιχεί στη στήλη Α (πέντε στοιχεία της στήλης Α περισσεύουν).

Α	Β
Κάθισµα για τους θεατές.	α. το λογείο
Μηχάνηµα για την αποµίµηση της βροντής.	β. η θυµέλη
Κυκλικός χώρος για τις κινήσεις του χορού.	γ. το εδώλιο
Μουσικό όργανο για τις ανάγκες του δράµατος.	δ. το βροντείο
Σκηνή που παρεµβάλλεται ανάµεσα στα στάσιµα.	ε. η ορχήστρα
Υπερυψωµένο δάπεδο όπου έπαιζαν οι ηθοποιοί.
Η κεντρική είσοδος της σκηνής.
Βωµός του Διονύσου στο κέντρο της ορχήστρας.
Η τελευταία σειρά καθισµάτων στο άνω διάζωµα.
Το προσωπείο που φορούν οι υποκριτές

12. Να σηµειώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις, κυκλώνοντας τη:

α. Τι ήταν τα θεωρικά;(Τα εισιτήρια για το θέατρο-Αντίτιµο εισιτηρίου θεάτρου για τους άπορους-Πρόστιµο για τους ταραξίες στο θέατρο)

β. Ποιο ήταν το έργο των ραβδούχων; (Έκοβαν εισιτήρια για το θέατρο -Τηρούσαν την τάξη στο θέατρο-Μετέφεραν τα σκηνικά του θεάτρου)

γ. Τι ήταν οι προεδρίες; ( Οι ηµέρες που παιζόταν θέατρο-Οι θέσεις των αρχόντων στην πρώτη σειρά-Τα συσσίτια για τους υποκριτές-Το βραβείο για τον πρώτο νικητή)

δ. Τι ήταν ο προάγωνας; (Ο χώρος πριν από την είσοδο στο θέατρο-Η ενηµέρωση των θεατών για την παράσταση πριν από τους δραµατικούς αγώνες)

ε. Τι ήταν το υπόρχηµα;(Το πρώτο µέρος του κοµµού-Χαρούµενο τραγούδι µε ζωηρές χορευτικές κινήσεις-Μηχάνηµα για τις ανάγκες του θεάτρου) 

13. Η οργάνωση των δραµατικών αγώνων ήταν έργο που απαιτούσε µεγάλη προετοιµασία και τη συνεργασία πολλών συντελεστών. Να σηµειώσετε τη σειρά µε την οποία ολοκληρώνονταν οι διάφορες φάσεις της προετοιµασίας ή γίνονταν οι απαραίτητες ενέργειες ως τη λήξη των αγώνων: Στον προάγωνα οι ποιητές δίνουν πληροφορίες για τους συντελεστές και την υπόθεση του έργου που θα παρουσιάσουν

-Προετοιµάζονται τα σκηνικά και τα προσωπεία

-Οι υποψήφιοι για το διαγωνισµό κάνουν αιτήσεις συµµετοχής

-Το κοινό εφοδιάζεται µε τρόφιµα για τη διάρκεια της παράστασης-Ανακοινώνονται τα αποτελέσµατα και γίνεται γνωστό το όνοµα του νικητή

-Ο «ἄρχων-βασιλεύς» ή ο επώνυµος άρχοντας αναθέτει σε χορηγούς τη χρηµατοδότηση των έργων που θα παρουσιαστούν

-Ο νικητής στεφανώνεται µε κισσό, το ιερό φυτό του Διονύσου

-Ο χορηγός νικητής οικοδοµεί µνηµείο στην «οδό Τριπόδων»

-Επιλέγονται οι κριτές που θα κρίνουν το κάθε έργο

-Το κοινό παρακολουθεί το έργο και επευφηµεί ή αποδοκιµάζει.

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ιστορία της Γ΄λυκείου

Αντιγόνη Β¨ Λυκείου quiz Στην εισαγωγή! Παίζοντας με τις λέξεις

Συνδεθείτε εδώ γαι να απαντήσετε στο quiz.
http://www.onlinequizcreator.com/askiseis-antigoni-eisagogi-v-lykeioy/quiz-39358

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΤΡΟΠΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ Α
Μόδα και ηθική
Σ' ένα απ' τα πρόσφατα αφιερώματά της, η βρετανική εφημερίδα «Ομπζέρβερ» επιχείρησε να προπαγανδίσει εκτενώς την ηθική κατανάλωση, ως μια υποχρέωση των κοινωνικά υπεύθυνων πολιτών. Συγκεκριμένα, οι συντάκτες του φύλλου συγκέντρωσαν πληροφορίες που θα χρησιμεύσουν σ' οποιονδήποτε αποφασίσει να στραφεί στις ηθικές αγορές, απ' το πώς να ντύσει το παιδί του, ως το που να επενδύσει τα χρήματά του. Και πράγματι, το εύρος των λύσεων που προτείνονται αποδεικνύει μεμιάς ότι στη Μεγάλη Βρετανία η ηθική είναι της μόδας. Εσχάτως, το ρεύμα του δίκαιου εμπορίου και της ηθικής κατανάλωσης δείχνει να παίρνει διαστάσεις που θα μπορούσαν να μας κάνουν να μιλάμε για ένα κίνημα της μόδας. Με τον όρο δίκαιο εμπόριο, εννοείται μια σειρά ηθικά διασφαλισμένων λειτουργιών που αφορούν την παραγωγή και τη διακίνηση των προϊόντων. Η ηθική κατανάλωση, ουσιαστικά συνώνυμη του δίκαιου εμπορίου, περιλαμβάνει όλες τις πράξεις και τους τομείς που συνδέονται με την εμπορευματική κουλτούρα. Ετσι, ο ηθικός καταναλωτής μπορεί να μποϊκοτάρει ή να αποφεύγει όχι μόνο προϊόντα που παράχθηκαν κάτω από άθλιες συνθήκες, αλλά κι άλλα, των οποίων οι διαφημίσεις κρίνονται ηθικά απαράδεκτες. Πώς μπορεί όμως να γίνεται μόδα η ηθική; Σ' έναν κόσμο όπου βασιλεύει ο κυνισμός και η υποκρισία, σ' έναν κόσμο που κυβερνάται από το σχετικισμό των πολυεθνικών επιχειρήσεων, πώς μπαίνει στην ατζέντα η ηθική; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: αν συμφέρει κάποιους η μόδα της ηθικής, αυτοί είναι πρώτα και κύρια οι μέτοχοι των επιχειρήσεων. Γιατί είναι αυτοί που θα καρπωθούν και πάλι τα οφέλη των «πράσινων», των «δίκαιων», και των «ηθικών» αγορών. Και είναι αυτοί που θα σπεύσουν να αντικαταστήσουν τους «άδικους» και «σπάταλους» μάνατζερ ή να αποσύρουν την υποστήριξή τους προς συγκεκριμένους πολιτικούς. Εν τω μεταξύ, τα θύματα, δηλαδή οι καταναλωτές με τις αγαθές προθέσεις, θα έχουν την ψευδαίσθηση ότι συμβάλλουν σ' ένα καλύτερο αύριο αγοράζοντας υγιεινά απορρυπαντικά, αγοράζοντας ρούχα από δεύτερο χέρι και τρώγοντας απ' τις βιολογικές αγορές. Ο Τόνι Μπλερ θα συνεχίζει να στέλνει στρατό στο Ιράκ, να ιδιωτικοποιεί τα δημόσια αγαθά, να ενισχύει τον άκρατο ανταγωνισμό, αλλά οι πολίτες της Βρετανίας θα έχουν το μυαλό τους στις ετικέτες των προϊόντων, ψάχνοντας να βρουν ποια έχει μεταλλαγμένα και ποια δεν έχει πάρει πιστοποίηση δίκαιου εμπορίου. Σε λίγο, ηθικός καταναλωτής θα ονομάζεται ο υστερικός καταναλωτής, εκείνος που δεν θα μπορεί ούτε στιγμή να αμφισβητήσει το ίδιο το σόπινγκ. Θα πρόκειται για έναν ψηφοφόρο ο οποίος θα έχει δύο μόνο πολιτικές επιλογές: την εξής μια, που θα ακούει στο όνομα Μπλερ. Ολες οι υπόλοιπες επιλογές θα έχουν μεταφερθεί στο σούπερ μάρκετ. Η ηθική, τέλος, θα είναι μια υπόθεση που θα ορίζεται αποκλειστικά απ' τις πολυεθνικές και τα τμήματα της φιλοσοφίας τους -όποιος δεν θα το έχει καταλάβει, μάλλον θα κρύβεται πίσω απ' το δάχτυλό του. Οι σημερινές εκκλήσεις αγωνίας και οι συναγερμοί, οι καλές προθέσεις μερικών διασήμων, αλλά ακόμα και τα αφιερώματα των αριστερών εντύπων, δεν καταφέρνουν παρά να παίζουν το φαύλο παιχνίδι των μεγαθηρίων. Για αν θες να αποδράσεις οριστικά απ' αυτούς πρέπει να πιέσεις για να παρθούν μέτρα πιο δραστικά, του είδους που δεν πρόκειται ποτέ να πάρει ποτέ ο Μπλερ. 'Η, έστω, να ψωνίζεις απ' τα μικρομάγαζα. Μ. ΑΝΔΡΙΩΤΑΚΗΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 01/06/2005 Δείτε επίσης: Η γλώσσα της μόδας Η μόδα στην εδυμασία: η πιο εύκολη αλλαγή
ΚΕΙΜΕΝΟ Β
Η μόδα στην ενδυμασία: η πιο εύκολη αλλαγή Η μόδα ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου για αλλαγή, προσφέροντάς του καθημερινά καινούργια αγαθά, καινούργια ρούχα και άλλα είδη ένδυσης και καλλωπισμού. Κι ενώ όλοι θα επιθυμούσαν ένα νέο επάγγελμα σε κάποια δεδομένη στιγμή ή ένα καινούργιο σπίτι η αυτοκίνητο, στην εφαρμογή δεν θα ήταν τόσο εύκολη και ίσως μάλιστα να ήταν αδύνατη αυτή η αλλαγή.«Να αλλάξει κάποιος το επάγγελμά του και από γιατρός να γίνει δικηγόρος, από ιερέας να γίνει δικαστικός, από υδραυλικός να γίνει ηλεκτρολόγος, είναι σχεδόν αδύνατο ή κι αν είναι δυνατόν απαιτεί πολλές φορές υπεράνθρωπες προσπάθειες. Η κάθε τέτοια αλλαγή, για ανανέωση και απόκτηση γνώσεων, απαιτεί χρόνο, κόπο, προσπάθεια και δαπάνη. Η αλλαγή της κατοικίας μας ή του αυτοκινήτου μας μπορεί να σημαίνει την αποταμίευση χρημάτων μιας ζωής. Η αλλαγή στη σύνθεση της οικογένειάς μας προϋποθέτει γέννηση, γάμο, διαζύγιο, θάνατο κ.λπ. Η αλλαγή στον τρόπο συμπεριφοράς και γενικά στον τρόπο ζωής μας απαιτεί αλλαγή κοσμοθεωρίας, κι αυτό μπορεί να χρειαστεί μία ζωή ολόκληρη» λέει ο Γιάννης Τσεκλένης.Όλες οι παραπάνω αλλαγές παρ' ότι στοιχίζουν τόσο πολύ, ίσως περάσουν απαρατήρητες από τον περισσότερο κόσμο που βρίσκεται γύρω μας. Η αλλαγή όμως στην ενδυμασία μας είναι ο πλέον προσιτός και λειτουργικός τρόπος ανανέωσης.Η αλλαγή στα ρούχα μας και γενικά στην εμφάνισή μας είναι αδύνατον να μη γίνει αντιληπτή και καταφανής και παράλληλα να μην προσελκύσει την προσοχή και το ενδιαφέρον των άλλων. Ένα καινούργιο κτένισμα, ένα φόρεμα, ένα πουλόβερ, μια νέα γραβάτα ή ένα καινούργιο φουλάρι στο λαιμό μας δεν θα περάσει απαρατήρητο. Η αλλαγή αυτή θα φανεί πάνω μας και θα σφραγίσει την εμφάνισή μας και την προσωπικότητά μας. Θα εντυπωσιάσει και θα επηρεάσει τους άλλους θετικά ή αρνητικά, θα επιφέρει επιτυχίες ή αποτυχίες, θα δημιουργήσει συμπάθειες ή αντιπάθειες, θα έλξει η θα απωθήσει. Αυτή η αλλαγή, που δε στοιχίζει παρά λίγη σκέψη, λίγο χρόνο, λίγα χρήματα, έναν περίπατο στα καταστήματα, προσφέρει με εύκολο, γρήγορο και φθηνό τρόπο και επιτυγχάνει το μεγαλύτερο πρακτικό αποτέλεσμα• την ψυχική μας ανανέωση και την ανάγκη μας για αλλαγή. « Αλλάζοντας η εποχή, μπαίνοντας ο χειμώνας θέλουμε να μυρίσουμε και να αισθανθούμε πάνω μας το μάλλινο ή μπαίνοντας το καλοκαίρι θέλουμε να φορέσουμε τα λουλουδάτα ρούχα, να αισθανθούμε τη δροσιά και τη φρεσκάδα του λινού και του βαμβακερού.Η βιομηχανία της μόδας, παρακολουθώντας αυτές τις ανάγκες μας, προσφέρει με τη σειρά της τη φθηνή, εύκολη, γρήγορη, εντυπωσιακή, πρακτική και λειτουργική αλλαγή και μεις την ακολουθούμε με ηθελημένη υποταγή τις περισσότερες φορές».
 Νέλη Λαγάκου, Η ενδυμασία διά μέσου των αιώνων, εκδ. «Δωδώνη», Αθήνα – Ιωάννινα 1998
 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΑΙ. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ 1.Σε ποια άποψη καταλήγει ο συγγραφέας σχετικά με την μόδα της ηθικής στο πρώτο κέιμενο .Τι περιεχόμενο αποδίδει στον όρο αυτό; 2. Για ποιους λόγους, σύμφωνα με το δεύτερο κείμενο, η μόδα στην ενδυμασία έχει κερδίσει εύκολα πολλόύς οπαδούς
 ΑΙΙ . ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Διαιρέστε το δεύτερο κείμενο σε παραγράφους. Ή Εντοπίστε τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται αναπτύσσεται η τρίτη παράγραφος του πρώτου κειμένου 2. Ποια είναι η συλλογιστική πορεία που ακολουθεί ο συγγραφέας στο δεύτερο κείμενο; Ή δώστε έναν άλλο τίτλο στο δεύτερο κείμενο Μονάδες 25
ΒΙ. ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη σπάταλους, ιδιωτικοποιεί, ηθικός, ξεκάθαρη, δημόσια. 2. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για τις λέξεις κουλτούρα, βασιλεύει, ενδυμασία, καταφανής, προσιτός.
 ΒΙΙ . ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΡΦΟΣΥΝΤΑΚΤΙΚΩΝ ΔΟΜΩΝ 1. Να μεταφέρετε από την ενεργητική στην παθητική σύνταξη και το αντίστροφο τις έξι υπογραμμισμένες φράσεις των κειμένων 2. Να εντοπίσετε τρείς φράσεις του κειμένου, στις οποίες χρησιμοποιείται η ποιητική λειτουργία της γλώσσας και να τις ξαναγράψετε ώστε να αξιοποιείται η αναφορική λειτουργία της. μονάδες 12,5


Γ. Παραγωγή λόγου Υποθέστε ότι αρθρογραφείτε για ένα νεανικό περιοδικό μόδας. Συντάξτε ένα άρθρο για τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία οι σημερινοί νέοι επιλέγουν τον τρόπο που ντύνονται. Ποιες συνθήκες κοινωνικές, ψυχολογικές ή άλλες υπαγορεύουν αυτά τα κριτήρια;

Έκθεση Α΄λυκείου

Κείμενο1
Το «ελληνίζειν» και ο δήμος των παιδιών ,Παντελής Μπουκάλας
Mπορεί άλλοι να γκρινιάζουν για την «κατάντια της γλώσσας μας», κι άλλοι να μοιρολογούν γιατί βιάζονται να πιστέψουν ότι κείται νεκρή εκεί όπου υψώνεται το ζωηρότατο σώμα της, ωστόσο η γλώσσα συνεχίζεται, επειδή, απλώς, η ζωή συνεχίζεται. Aν έχει κανείς περίεργο μάτι, μπορεί να διαπιστώσει διαβάζοντας (στην καλή λογοτεχνία, στις μεταφράσεις, στη φιλοσοφία, στη δημοσιογραφία, στα περιοδικά ειδικών επαγγελματικών ή επιστημονικών τομέων, ακόμη και στις μικρές αγγελίες, όπου ο στενός χώρος υποχρεώνει το συντάκτη να απελευθερώσει όλη τη λεξιπλαστική του φαντασία) ότι καινούργιες λέξεις-κλαδιά ξεφυτρώνουν ανελλιπώς στον παλιό κορμό. Άλλες αντέχουν, αφομοιώνονται και γίνονται κοινές, κι άλλες εκπίπτουν γρήγορα ή μένουν εγκλωβισμένες σε κάποιο γκέτο, σε κάποια αργκό. Κι αν εκτός από περίεργο μάτι έχει κανείς και πρόθυμο αυτί –και εφόσον βέβαια αποφασίσει να πετάξει από πάνω του την πνιγηρή αρματωσιά των ιδεολογημάτων του και να αρνηθεί το αριστοκρατικής κοπής στερεότυπο σύμφωνα με το οποίο ο γύρω κόσμος είναι ένα σχεδόν αφασικό νήπιο– θ’ ακούσει, από το στόμα των παιδιών ας πούμε, κάποιες καινούργιες λέξεις που ίσως τον ξενίσουν στην αρχή, αλλά, αν το καλοσκεφτεί, θα δει ότι η παραγωγή τους δεν απιστεί στους κανόνες και ο ήχος τους δεν «πικραίνει την ακοή». Κι ακόμη κι αν δεν υιοθετήσει τα νέα «πλάσματα», ίσως καταλήξει να αποδεχτεί ότι δεν ήταν βέβαια ο λαϊκισμός εκείνος που οδήγησε δύο μάστορες του στοχασμού, τον Πλάτωνα και τον Σολωμό, να μας συστήσουν ότι πρέπει να έχουμε πάντοτε τεταμένη την προσοχή μας όταν ερχόμαστε σε επαφή με τον δήμο. «Eμάνθανε το ελληνίζειν παρά των πολλών» μας βεβαιώνει ο πλατωνικός Σωκράτης, και ο ποιητής που τον τιμάμε σαν εθνικό ενώ περιφρονούμε τις σαφέστατες γλωσσικές του αντιλήψεις, επιμένει στον κορυφαίο «Διάλογο»: «Ωστόσο σου ξαναλέγω ότι ο διδάσκαλος των λέξεων είναι ο λαός». Ο δήμος των παιδιών, λοιπόν, για τον οποίο εμείς οι ώριμοι έχουμε αποφασίσει, ερήμην του, ότι πάσχει από ανίατη λεξιπενία και από βαρύτατης μορφής ξενολατρία, συμβάλλει στη γλωσσική παραγωγή μάλλον περισσότερο απ’ ό, τι οι μονότονα οδυρόμενοι. Kαι συμβάλλει με τον τρόπο που αρμόζει στην ηλικία του: παιχνιδιάρικα, αυθόρμητα, ανεμπόδιστα, δηλαδή φυσικά, χωρίς να τον κατατρύχουν ιδεολογικά φαντάσματα ή φιλολογικές φοβίες. Σκαρώνει έτσι λέξεις όχι απλώς εύηχες και χαριτωμένες, αλλά σαφείς και καίριες, με την οικονομία τους και την απόλυτη συναρμογή τους με το πράγμα, την κίνηση ή την ιδιότητα που επιχειρούν να συλλάβουν και να περιγράψουν. Δεν μιλάω εδώ για τα «παιδιόπλαστα» της προσχολικής ηλικίας που δημιουργούνται κατά μόνας, από κάθε πειραματιζόμενο μπόμπιρα, αλλά για τα γλωσσικά δημιουργήματα της παιδικής μικροκοινωνίας, για τη συλλογική παραγωγή που αναπτύσσεται παντού όπου τα παιδιά παίζουν, μαλώνουν, φιλιώνουν και καλούνται να συνεννοηθούν, δίνοντας ονόματα σε νέα, υλικά στοιχεία της καθημερινότητάς τους και σε νέες συμπεριφορές. Δεν ξέρω αν οι λεξικογράφοι θα «νομιμοποιήσουν» ποτέ με το κύρος τους, φιλοξενώντας τη στα λεξικά τους , τη λέξη «ατομιστία», που ακούω τον τελευταίο καιρό από την πιτσικαρία, πάντως οι διαπληκτιζόμενοι ανήλικοι παίκτες την έχουν ήδη νομιμοποιήσει στο δικό τους γηπεδάκι. Όταν τη λένε, ξέρουν απολύτως τι εννοούν, και ξέρουν επίσης ότι οι συμπαίκτες τους την κατανοούν πλήρως (όπως κι όταν χαρακτηρίζουν «χλατσωτό» το τρίποντο και «άμπαλο» τον άσχετο), άρα λοιπόν ο πρωταρχικός όρος, η συνεννόηση, εκπληρώνεται απροβλημάτιστα. «Aτομιστίες», λοιπόν, διαπράττει όποιος παίρνει την μπάλα και δεν τη δίνει ούτε από το δεξί του πόδι στο αριστερό του, είναι δηλαδή οι πράξεις του ατομιστή, την οποία ψέγει η νεόκοπη λέξη ακόμη και διά της καταλήξεώς της. Όχι, η «ατομιστία» δεν ταυτίζεται με τον οικείο μας «ατομισμό», και δεν μπορώ να σκεφτώ ποια άλλη λέξη (και όχι περίφραση) θα μπορούσε να την αντικαταστήσει. Έχει επίσης ο παιδικός δήμος το γνώρισμα να εξελληνίζει πιο γρήγορα απ’ ό,τι ο ενήλικος που τον περιβάλλει (και εντέλει τού επιβάλλεται) τις ξένες λέξεις, όσες εκτελωνίζονται μαζί με κάθε εισαγόμενο παιχνίδι. Στη δική τους γλώσσα, τα περισσότερα δανεικά ουσιαστικά αρχίζουν να κλίνονται ελληνοπρεπώς σχεδόν εξαρχής –ενώ την ίδια ώρα εμείς οι μεγάλοι φτάνουμε να χρησιμοποιούμε άκλιτο, στον προφορικό και το γραπτό μας λόγο, ακόμα και το Mιλάνο ή το καζίνο. Αίφνης, η μόδα των τελευταίων μηνών είναι το γιο–γιο, όχι όμως το παλιό, το απλό, παρά ένα καινούργιο, Hyper Spinner το εμπορικό όνομά του, εμπλουτισμένο με έναν μηχανισμό που επιτρέπει στον παίκτη να κάνει θαύματα. Πώς λέγονται τα θαύματα αυτά στη γλώσσα των παιδιών; «Σπινιές». Εκ του «spin», της περιστροφής. Όχι, οι «σπινιές» δεν είναι απολύτως ίδιες με τις «περιστροφές», κατά συνέπεια η νέα λεξούλα κάποια ανάγκη υπηρετεί, και την υπηρετεί καλά, και μάλλον δεν ασκεί αφόρητη βία στην ελληνική.
 Κείμενο 2 Η Ευρώπη δεν μετρά μόνο τις 23 επίσημες γλώσσες της ΕΕ: οι γλώσσες της είναι πολλές εκατοντάδες και από αυτές περίπου 120 θεωρούνται κοντά στην εξαφάνιση, μια σιωπηλή απώλεια που η επιτροπή Πολιτισμού του ΕΚ συζήτησε με ειδικούς στις 20 Μαρτίου. Ο Γάλλος ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Φανσουά Αλφονσί, ο οποίος ετοιμάζει σχετική έκθεση, δέχθηκε να μας μιλήσει για το πρόβλημα. Κάθε λίγες εβδομάδες άλλη μία γλώσσα εξαφανίζεται παγκοσμίως, εξήγησε στην ημερίδα της επιτροπής Πολιτισμού ο Κρίστοφερ Μόουζλι, υπεύθυνος για τον Ατλαντα γλωσσών που κινδυνεύουν της UNESCO, εξηγώντας ότι το σήμα κινδύνου έρχεται όταν διαπιστώνεται ότι τα παιδιά έχουν πάψει να την χρησιμοποιούν και εκείνοι που την χρησιμοποιούσαν κάποτε είτε την εγκαταλείπουν είτε χάνονται σιγά σιγά. Πόσοι μιλούν πια ελληνικά του Πόντου, λομβαρδικά, τη γλώσσα της Πικαρδίας, ή της Πολεσίας ή ακόμα τα δυτικά σέλτερσκ της Φριζίας στη βόρειο Ολλανδία; Ελάχιστοι, στην καλύτερη περίπτωση. Κι όμως "ο γλωσσικός πλούτος βρίσκεται στην ψυχή της Ευρώπης" εξηγεί ο Γάλλος ευρωβουλευτής που θέλει να δει το ΕΚ να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην προστασία και προώθηση των γλωσσών που κινδυνεύουν: "η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκατοντάδες γλώσσες και κάθε μία είναι μέρος της ευρωπαϊκής ταυτότητας"... Στην έκθεσή του παραθέτει όχι μόνο το πρόβλημα αλλά και θετικά παραδείγματα και ενδεχόμενες λύσεις, όπως το παράδειγμα της Φινλανδίας που έχει επτά γλώσσες που κινδυνεύουν αλλά δεν έχουν ακόμα χαθεί. "Χωρίς σαφή στήριξη στο ευρωπαϊκό, το εθνικό και το τοπικό επίπεδο θα δούμε τη γλωσσική πολυμορφία της Ευρώπης να συνεχίσει να χάνεται στις δεκαετίες που έρχονται κι αυτό θα μας κάνει πιο φτωχούς πολιτισμικά, κοινωνικά αλλά και οικονομικά", καταλήγει. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ / ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 4/4/2013
Κείμενο 3 Κάθε γλώσσα εκφράζει την ιστορία, τον πολιτισμό, την κοινωνία και την ταυτότητα του λαού που τη μιλά και καθεμία αποτελεί μοναδικό τρόπο ομιλίας για το Σύμπαν. Η απώλεια οποιασδήποτε γλώσσας είναι απώλεια και για την κοινότητα που τη χρησιμοποιεί στην καθημερινότητά της και για την ανθρωπότητα. Τα τραγούδια, οι ιστορίες, οι λέξεις, οι εκφράσεις και οι γραμματικές δομές των γλωσσών, που αναπτύχθηκαν από αμέτρητες γενιές, αποτελούν τμήμα της άυλης κληρονομιάς όλης της ανθρωπότητας. Αυτά υποστηρίζει στο βιβλίο του "1.000 γλώσσες: Η παγκόσμια ιστορία ζωσών και χαμένων γλωσσών" ο Πίτερ Όστιν, επικεφαλής του τμήματος Γλωσσολογίας της βρετανικής Σχολής Ανατολικών και Αφρικανικών Μελετών και διευθυντής του ακαδημαϊκού προγράμματος Γλωσσών υπό Εξαφάνιση.
Παρατηρήσεις
1.Ποια άποψη διατυπώνει ο συγγραφέα του 1ου κειμένου για τις νέες λέξεις που μπαίνουν στο λεξιλόγιό μας καθημερινά. Σε πόσες και ποιες κατηγορίες τις κατατάσσει;
 2. Ποιος είναι ο Κρίστοφερ Μόουζλι και ποιες αρμοδιότητες έχει; Ποιος κίνδυνος υποστηρίζει ότι υπάρχει για τις γλώσσες και πότε αυτός γίνεται αντιληπτός;
3. Εντοπίστε πέντε λέξεις που συνιστούν ειδικό λεξιλόγιο από το 3ο κείμενο.
4. Συμπληρώστε τον παρακάτω συλλογισμό και βρείτε το είδος του
 - η παραγωγή καινούργιων λέξεων κρατά μια γλώσσα ζωντανή.
 - τα παιδιά στην Ελλάδα παράγουν καινούριες λέξεις
Άρα ………………………………………………………………………………………………………………… 5. Βρείτε πέντε φράσεις με μεταφορική χρήση της γλώσσας .
 6. Να γραφεί από ένα αντώνυμο για τις λέξεις : απελευθερώσει, εισάγουμε, δημόσια, συλλογική, εισαγόμενο.
7. Δώστε έναν αντιπροσωπευτικό τίτλο στο 3ο κείμενο.
 8.. Υποθέστε ότι εκπροσωπείτε την ελληνική ομάδα σε θέματα νεότητας στο συμβούλιο των νέων της Ευρώπης. Καταγράψτε τη συνέντευξη που δώσατε απαντώντας σε ερωτήσεις γύρω από το πρόβλημα της αξιοποίησης της μητρικής σας (ελληνικής) γλώσσας από τους συνομίληκούς σας, τη χρήση ενός ιδιόμορφου γλωσσικού κώδικα καθώς και τον κίνδυνο που η μητρική σας γλώσσα διατρέχει από την πρόσμειξή της με ξένα στοιχεία